Szokujące relacje i trudna prawda o kulisach polskich porodówek. Dlaczego, mimo postępu, wciąż słyszymy o braku znieczulenia i braku szacunku? Przeczytaj, co naprawdę skłania Polki do decyzji o macierzyństwie – lub rezygnacji z niego.
"W życiu nie chodzi o czekanie, aż burza minie, lecz o naukę tańca w deszczu." – Vivian Greene.
To samo można by rzec o doświadczeniu macierzyństwa, które często jawi się jako burza emocji, wyzwań i nieprzewidzianych sytuacji. Jednak dla wielu kobiet w Polsce, pierwszy taniec z macierzyństwem, czyli poród, bywa bolesnym zderzeniem z rzeczywistością, daleką od idyllicznych wyobrażeń. Czy polskie porodówki faktycznie stają się miejscem traumy zamiast wsparcia? I czy brak szacunku dla rodzących matek to prawdziwy powód, dla którego Polki nie chcą mieć dzieci?
Gdy radość macierzyństwa zderza się z bólem i upokorzeniem: Rodzić po ludzku?
Z jednej strony, państwo inwestuje w promowanie dzietności, akcentując rolę rodziny i macierzyństwa. Z drugiej – wciąż słyszymy o problemach, które kładą się cieniem na tym fundamentalnym doświadczeniu. Przemoc położnicza, choć brzmi drastycznie, zdaje się być tematem, który przebija się do świadomości społecznej, nawet jeśli nie jest nazywany wprost. Nie chodzi tu tylko o słowa, ale o konkretne, fizyczne działania, takie jak ręczne wydobycie łożyska, łyżeczkowanie czy szycie krocza – często wykonywane bez odpowiedniego znieczulenia. „Czy wyobrażasz sobie, aby usuwano Ci wyrostek na żywca? Ja nie” – pisze jedna z kobiet, doskonale obrazując absurdalność sytuacji, w której ból porodowy jest traktowany z lekceważeniem.
Sytuacja jest złożona i wymaga spojrzenia z wielu perspektyw. Z jednej strony mamy głosy kobiet, które przeżyły poród jako prawdziwą rzeźnię. "Rodziłam tylko raz, ale do końca życia tego nie zapomnę. Ból nie do zniesienia..." – relacjonuje Aneta Zandecka, dodając, że "to jest trudne przeżycie w życiu, a nawet bym powiedziała, że trauma, która wpływa na psychikę". Podobne historie słyszy się od Justyny Kisielińskiej, która opowiadając o polskim porodzie koleżance z USA, spotkała się z niedowierzaniem. Te relacje nie są odosobnione i wskazują na systemowy problem braku empatii i profesjonalizmu w niektórych placówkach. To, co dla rodzącej jest wydarzeniem życia, dla personelu staje się rutyną, w której brakuje miejsca na indywidualne podejście i szacunek.
Jednocześnie, nie można zapominać o tym, że sytuacja w polskich szpitalach, wbrew obiegowym opiniom, ewoluuje. Andrzej Samol, który był obecny przy porodzie swojej córki, podkreśla: „W Polsce od lat jest możliwość porodów rodzinnych, aby dać kobiecie wsparcie obecnością przyszłego ojca. Sam osobiście byłem przy żonie w chwili przyjścia na świat naszej córeczki. To była dla nas najszczęśliwsza chwila w życiu”. To pokazuje, że są miejsca i ludzie, którzy podchodzą do porodu z najwyższym profesjonalizmem i empatią. Patrycja Proć, która rodziła w tym samym szpitalu we Wrocławiu, miała zgoła odmienne doświadczenia – od cudownej położnej, która pomogła jej w pierwszym porodzie, po obraźliwe komentarze podczas drugiego. To świadczy o tym, że jakość opieki często zależy od indywidualnego podejścia personelu, a nie zawsze od systemowych rozwiązań.
W kontekście dyskusji o przemocy położniczej pojawiają się też głosy krytyczne wobec samych kobiet. Anna Kwiatkowska zauważa: „Ale to kobiety same gotują sobie ten los. Kiedyś to było tak, kiedyś to kobiety po 5 dzieci rodziły bez znieczulenia i same kobiety siebie krytykują. Przecież większość personelu na porodówkach to kobiety. Niestety kobieta kobiecie największym wrogiem”. To bolesna prawda, która jednak wskazuje na problem głęboko zakorzenionych stereotypów i braku solidarności, nawet wśród płci, która powinna najlepiej rozumieć swoje potrzeby.
Alternatywne rozwiązania, takie jak cesarskie cięcie "na życzenie", stają się dla niektórych kobiet jedyną ucieczką przed potencjalnym cierpieniem. Hanna Iksińska, która dwukrotnie zdecydowała się na cesarkę bez wskazań medycznych, otwarcie to rekomenduje: „Generalnie, polecam cesarkę.”. Pokazuje to, że obawa przed naturalnym porodem jest na tyle silna, że kobiety są gotowe ponieść koszty (także materialne, jeśli zabieg nie jest refundowany) i ryzyko związane z operacją, aby uniknąć doświadczeń, o których słyszą od innych.
Źródło: Wpis Poradnia Położnej - dr n. o zdr. Marta Stanisz (facebook). |
Brak szacunku dla matek w ciąży, manifestujący się w przemocy położniczej czy braku odpowiedniego znieczulenia, to z pewnością jeden z czynników wpływających na decyzje kobiet o posiadaniu dzieci. Potencjalne materialne koszty decyzji o macierzyństwie nie sprowadzają się tylko do wydatków na dziecko, ale również do zdrowia psychicznego i fizycznego matki. Możliwość skorzystania z usług prywatnych, wyboru szpitala czy konkretnego lekarza to często luksus, na który nie każdą kobietę stać. Z drugiej strony, system oferuje coraz więcej możliwości, takich jak porody rodzinne czy darmowe znieczulenie. Kluczem do zmiany jest zwiększenie świadomości, edukacja personelu medycznego oraz konsekwentne egzekwowanie standardów opieki. Dopóki jednak nie znikną historie o traumatycznych porodach, dopóty wiele kobiet będzie z dystansem podchodzić do wizji macierzyństwa w Polsce. Społeczeństwo, które chce zachęcać kobiety do rodzenia dzieci, musi najpierw zapewnić im godne warunki, szacunek i bezpieczeństwo – nie tylko w teorii, ale w praktyce każdego dnia na porodówkach.
Oprac. redaktor Gniadek